Keuzecolleges: intensieve, leerlinggerichte samenwerking tussen noordelijke technasia en hoger onderwijs

De Technasium Keuzecolleges zijn een begrip in Noord-Nederland. Ooit ontwikkeld door het technasiumnetwerk Groningen, de Hanzehogeschool en de Rijksuniversiteit Groningen. De samenwerking is inmiddels uitgebreid naar alle technasia en hogeronderwijs-instellingen in Groningen, Friesland en Drenthe. Hierdoor kunnen nu alle vierdejaars technasiumleerlingen meedoen aan het Keuzecollege. 

De intensieve samenwerking tussen de noordelijke technasia en het hoger onderwijs zorgt bij de leerlingen voor een hogere kwaliteit van de projecten en een verdiepende kennismaking met een mogelijke studierichting.

De Technasium Keuzecolleges zijn een combinatie van een keuzeproject (een van de O&O-projecten in de bovenbouw) en een tweedaagse verdiepende ‘onderdompeling’ op de hogeschool (voor havo 4) of universiteit (voor vwo 4).

Boost voor de kwaliteit

Tijdens de Keuzecolleges krijgen de leerlingen behalve via interactieve colleges, ook door middel van rondleidingen, practica, onderwijsleergesprekken en workshops, verdiepingsstof aangeboden. Daarmee geven ze de kwaliteit van hun keuzeproject een enorme boost en wordt het keuzeproject meer betekenisvol.

De keuzeprojecten met de geïntegreerde Keuzecolleges leveren kwalitatief hoogstaand projectmatig onderwijs op, doordat de projecten in gezamenlijkheid door een groep O&O-coaches, HO-docenten (expertbegeleiders en beroepsprofessionals) en in veel gevallen ook door opdrachtgevers uit het bedrijfsleven worden ontwikkeld en begeleid.

Verdiepende kennismaking

De leerlingen werken op de HO-instelling met geavanceerd materiaal, vaak in een ‘wow-omgeving’. Zo maakt de leerling op een levendige en verdiepende manier kennis met (een bepaalde studierichting in) het hoger of wetenschappelijk onderwijs. En, als het goed is, motiveert dit tot een keuze voor een bètatechnische studie. Daarmee sorteren de leerlingen alvast voor op hun Meesterproef, het O&O-project voor hun eindexamen .

Havisten kunnen kiezen uit maar liefst 11 verschillende onderwerpen en de vwo-ers hebben niet minder dan 9 verschillende opties. Titels als ‘Groen water, dat wil je niet drinken!’, ‘CSI Ontmaskerd’, ‘Aardbevingsbestendige constructies’ (HBO), ‘Robotica in een rampgebied’ en ‘Lab on a chip’ (universiteit) verraden al dat de leerlingen uit elk van de 7 bètawerelden kunnen kiezen en er een enorme diversiteit zit in de betrokken HO-docenten en beroepsprofessionals.

Leerlingen kiezen zelf

Leerlingen kiezen zelf aan welk Keuzecollege ze meedoen; welke HO-instelling deze aanbiedt, is daarbij niet relevant. Groningse leerlingen kiezen voor een Keuzecollege dat in Leeuwarden is en vanuit Drenthe komen leerlingen naar Groningen. Het gaat erom dat de leerlingen een gemotiveerde inhoudelijke keuze maken uit het diverse aanbod van de verschillende Keuzecolleges.

De Keuzecolleges zijn van oorsprong een Groningse aangelegenheid waarbij de technasiumscholen in Groningen samenwerkten met de Hanzehogeschool en Science LinX van de Rijksuniversiteit Groningen. Enthousiast geworden door de goede ervaringen, besloten de technasiumnetwerken in Friesland en Drenthe ook aan te haken en werd de samenwerking uitgebreid met de hogescholen NHL-Stenden en Van Hall Larenstein. Hierdoor kunnen alle vierdejaars technasiumleerlingen in de 3 noordelijke provincies nu meedoen aan de Keuzecolleges.

Ervaringen met Keuzecolleges HBO

Onlangs vonden de Keuzecolleges voor meer dan 200 technasiumleerlingen uit havo 4 plaats op de Noordelijke hogescholen, daarbij vergezeld door hun begeleidende O&O-docenten. Erwin van Dijk, netwerkregisseur van de noordelijke technasiumnetwerken, tekende een aantal ervaringen op:

“Ik wil later iets met ICT of techniek, daarom heb ik voor het Keuzecollege ‘Computer Vision’ gekozen. Op papier stond dat ik programmeren zou inzetten voor het laten werken van een technisch hulpmiddel. Leek me vet moeilijk, maar ik ga het toch proberen. En ik heb het gevoel dat het me best lukt”, aldus een leerling. “Wat?!’”, roept de docent van NHL-Stenden, “Dat het je best lukt? Kerel, als je zo doorgaat kun je aan het einde van het project bij Philips in Drachten aan de slag. Je kunt dan zonder moeite de apparatuur die de scherpte van scheermesjes test programmeren. Meen ik echt!”

Een docent van de Hanzehogeschool vertelt dat hij bij het Keuzecollege ‘Aardbevingsbestendige constructies’ de 2e dag inspringt voor de collega die de begeleiding eigenlijk op zich zou nemen: “En dat vind ik helemaal niet erg! Ik heb zulke goede verhalen gehoord van mijn collega en ik zie nu de ene na de andere fantastische maquette binnenkomen. Normaal gesproken krijgen leerlingen pas de kans om onze trilplaten te gebruiken als ze tweedejaars student zijn. Nu mag ik deze jongens en meiden van een jaar of 14 deze mogelijkheid geven. Ik wou dat ik dat mocht toen ik op de middelbare school zat!”

Bij ‘Water zuiveren met behulp van planten en beestjes’ bij Van Hall Larenstein vertelt een leerling, dat hij een beetje zat te dollen en dat had de docent door: “Ik had verwacht dat ik naar de gang moest, maar hij vroeg mij alleen maar om het nog een keer te doen, zodat iedereen het kon zien. Ik gebruikte een waterplant als rietje om zogenaamd slootwater op te drinken. Daarna kreeg ik de opdracht om uit te zoeken wat capillaire werking is en dit uit te leggen aan mijn groepsgenoten. Tof van de docent, toch?” “Ach ja”, legt de betreffende docent uit, “leerlingen uit 4 havo worden te vaak als ongeconcentreerde lastpakken bestempeld. Ik wil daar niet aan. Ik gebruik humor, maar neem de leerlingen wel serieus en ik probeer iedereen erbij te betrekken. Het is namelijk belangrijk dat ze in deze 2 dagen bij ons en gedurende het hele project op school, zowel kennis over duurzaamheid construeren als de attitude van een HBO-leerling oppikken. Ik zie dat dat tijdens de Keuzecolleges een beetje lukt, dat geeft me veel voldoening.”

De Keuzecolleges voor vwo-leerlingen aan de Rijksuniversiteit Groningen zijn op dinsdag 5 februari en donderdag 14 maart.