Een bijzonder vak
Onderzoek & Ontwerpen (O&O) is een nieuw examenvak, speciaal voor het technasium.
Het is een bijzonder vak omdat:
- je zelf aan de slag gaat
- je altijd in teamverband werkt
- je met bedrijven en instellingen werkt
- je aan echte vraagstukken werkt
- je er op school veel tijd voor krijgt
Aan het woord
Willy Reinalda
technator Praedinius Gymnasium Groningen
Lesgeven in het technasium betekent dat je leerlingen moet durven loslaten en het vertrouwen moet hebben dat ze de dingen leren die ze moeten leren. Het is prachtig om te zien hoeveel ze zelf bedenken en doen zonder dat dit wordt voorgekauwd. Ze leren daardoor ook zichzelf beter kennen, wat ze wel en wat ze niet kunnen, wat ze wel en wat ze niet leuk vinden.
Erkend door ministerie van OCW
Op grond van art. 29 lid 6 van de Wet op het Voortgezet Onderwijs en art. 11, 12, en 13 (elk onder 1c) van het Eindexamenbesluit heeft de Stichting Technasium toestemming gekegen van het ministerie van OCW om Onderzoek & Ontwerpen als eindexamenvak aan te bieden:
"Het vak Onderzoek en Ontwerpen kan worden aangeboden als profielkeuzevak in de profielen natuur en techniek en natuur en gezondheid, of desgewenst in het vrije deel van elk van de profielen. Het vak omvat een studielast van 360 uur in het havo en 440 uur in het vwo.
Sinds april 2007 is O&O een erkend profielkeuzevak voor de N-profielen in havo en vwo voor het technasium.
De meesterproef, de afsluitende opdracht voor dit vak in het examenjaar, kan worden beschouwd als pofielwerkstuk, en leidt dan tot een afzonderlijk cijfer op de cijferlijst voor het schoolexamen dat betrokken wordt in de uitslagregeling middels het zogeheten combinatiecijfer, zoals geregeld in artikel 49, lid 4 van het Eindexamenbesluit. Indien van deze mogelijkheid gebruik wordt gemaakt kunnen de 80 studielasturen die voor het profielvak zijn gereserveerd dus bij het vak Onderzoek en Ontwerpen betrokken worden."
Onderbouw
Vier O&O-projecten per jaar
Op het technasium kun je soms direct instromen in klas 1 en soms pas na een orientatie in de brugklas. Dit hangt af van het schoolbeleid.
In een volledig technasiumjaar werk je aan 4 O&O-projectopdrachten. Elke project duurt ongeveer 7 weken, 6 lesuur per week. Je krijgt geen extra uren les, O&O valt binnen de normale lessentabel.
In elk project staat een ander bètatechnisch beroep centraal en een ander vraagstuk. Op deze manier kun je onderzoeken wat goed bij jou past.
De hele klas werkt in teams aan dezelfde opdracht. Als het mogelijk is ga je een kijkje nemen in een bedrijf. De opdrachtgever probeert aanwezig te zijn bij de beoordeling van de werkstukken.
Op excursie bij Rederij Wagenborgen om de overslag van rollen krantenpapier te bekijken.
Bovenbouw
O&O-keuzeprojecten
In het voorexamenjaar start je met keuzeprojecten. Je vormt een team met medeleerlingen die dezelfde beroepsinteresse hebben. Samen zoek je een opdrachtgever en een opdracht voor een eigen project.
Een keuzeproject duurt een half schooljaar, van zomer tot kerst of van kerst tot zomer.
Je moet met je team een projectplan schrijven en een team-ontwikkel-plan opstellen.
De lessen zijn niet meer allemaal strak ingepland. Je kunt vrij werken in de werkplaats of buiten school. Wel heb je regelmatig werkoverleg met je O&O-docent.
Een team presenteerde in een adviesrapport een geautomatiseerde verwerking van bewerkt hout, waarbij de schaafmachines continu blijven draaien.
Reef Hout B.V. heeft automatische schaafbanken waarop hardhouten planken verwerkt worden. Elke machine moet na het verwerken van de planken worden stilgezet zodat de partij planken gebundeld en verplaatst kan worden. Dit gebeurt handmatig en met een heftruck; een tijdrovend proces.
Meesterproef
In het eindexamenjaar voer je nog één project uit. Behalve dat je weer in een team samenwerkt aan een vraagstuk, werk je ook aan een individuele theoretische verdieping. Je wordt op dat onderdeel de 'specialist' in jouw team.
Je krijgt een mentor uit het hoger onderwijs (hbo of universiteit). Dit is een specialist op het onderdeel van jullie project. De mentor is ook medegecommiteerde en beoordeeld samen met je O&O-docent jullie werk.
Beoordeling van O&O
Alle projecten worden beoordeeld op twee aspecten, het proces en het product, die beiden even zwaar tellen.
50% van het cijfer is de beoordeling die je als team krijgt voor het product dat je samen hebt gemaakt. De andere 50% is een individuele beoordeling voor jouw bijdrage tijdens het proces. Zo kan het dus zijn dat de één een voldoende en de ander een onvoldoende op krijgt, terwijl je samen in één team zat.
Vaak is de opdrachtgever ook betrokken bij de beoordeling van het product. Hij kijkt met de ogen van een vakman en je zult merken: hij kijkt heel anders als je docent.